Turquality Destek Programı Nedir? Kimler Başvurabilir?

Turquality'ye Kimler Başvurabilir?

Programın temel başvuru şartları şöyle özetlenebilir: son 3 yılın ortalamasında en az 3 milyon ABD doları ihracat yapmış olmak veya son 1 yılda en az 10 milyon ABD doları ihracat gerçekleştirmiş olmak, Türkiye'de ve en az bir yabancı ülkede tescilli bir markaya sahip olmak, marka üzerinde doğrudan sahiplik veya organik bağ (örneğin grup şirketi) bulunması ve ürün/hizmetin "Türk menşeli" olarak tescil edilmiş olması. Marka Destek Programı (Turquality'nin bir alt aşaması), daha düşük bir eşikle firmaların markalaşma yolculuğuna erken girmesini sağlar; Turquality'nin kendisi ise daha büyük ihracat hacmine sahip, markalaşmada daha ileri aşamadaki firmalar için tasarlanmıştır.

Yurt dışı marka tescili, Turquality başvurusunun ön şartlarından biri olduğu için, başvuru öncesinde firmanın hedeflediği pazarlarda marka tescil sürecini başlatmış olması büyük avantaj sağlar. Marka tescili genellikle ülkeye göre altı ay ile iki yıl arasında sürebildiğinden, ihracat hacmi eşiğe yaklaşan bir firmanın bu süreci Turquality başvurusundan çok önce, hedef pazarları belirleyerek başlatması gerekir. Tescil eksikse başvuru reddedilmez ama kapsam daraltılabilir; bu yüzden firmalar genellikle önce öncelikli pazarlarda tescili tamamlar, ardından destek kapsamını bu pazarlara göre genişletir. Ayrıca marka tescilinin kendisi de destek kapsamındaki gider kalemlerinden biri olduğu için, henüz tescil edilmemiş pazarlardaki tescil giderleri de %50 oranında geri alınabilir.

Hangi Giderler %50 Destekleniyor?

Yatırımadestek.gov.tr'nin resmi özetine göre kapsama alınan şirketlerin; patent, faydalı model, endüstriyel tasarım tescili, pazara giriş belgesi, ruhsatlandırma, istihdam, danışmanlık giderleri, markalı ürünlere ilişkin gelişim yol haritası çalışmaları, yurt dışı marka tescil/yenileme/koruma, pazar araştırması, klinik test işlemleri, tanıtım, fuar, depolama hizmeti ve birim kira/temel kurulum/konsept mimari çalışması ve franchise giderleri 4 yıl süresince %50 oranında desteklenir. Turquality kapsamındaki şirketler için bu destek, her hedef pazar için 5 yıllık dönemlerle (performansa göre 5 yıl daha uzatılabilir) ve daha geniş bir gider kapsamıyla (ERP/CRM gibi dijital altyapı yatırımları, marka müdürü gibi nitelikli personel maliyetleri dahil) uygulanır.

2026 Yılı Destek Limitleri

Güncel kaynaklara göre 2026 yılı için Marka Destek Programı'nda şirket bazlı yıllık üst limit 246.634.310 TL, Turquality® programında ise 493.271.347 TL olarak belirlendi. Bu limitler, 5973 sayılı Karar'a bağlı ilgili Genelge gereği her takvim yılı başında enflasyon formülüne (TÜFE + Yİ-ÜFE ortalaması) göre güncelleniyor. Destek oranı her iki programda da giderin %50'si olarak sabit; farkı oluşturan unsur destek süresi ve yıllık üst limittir. Yazılım/bilişim sektörüne özgü olarak ayrıca E-TURQUALITY programı bulunuyor; bu program dijital hizmet ihracatçılarına veri merkezi ve istihdam desteği gibi ek kalemler sunuyor.

Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?

Süreç genel hatlarıyla şu aşamalardan oluşuyor: önce firmanın uygunluğu ön koşullara göre kontrol edilir ve gerekli belgeler toplanır; başvuru Ticaret Bakanlığı'nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden dijital olarak yapılır; Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir danışmanlık firması ile şirket analizi yapılarak bir "Gelişim Yol Haritası" hazırlanır; Değerlendirme Komisyonu kararıyla şirket programa kabul edilir; onaylanan proje kapsamındaki giderler yapıldıktan sonra %50'lik geri ödeme DYS üzerinden talep edilir. Bu süreç birkaç ay sürebildiğinden, ihracat hacmi eşiğe yaklaşan firmaların başvuru hazırlığına önceden başlaması önerilir.

Programa kabul edilen firmalar, desteklerden yararlanmaya devam edebilmek için düzenli olarak performans ve faaliyet raporu sunmak zorundadır. Bu raporlar, onaylanan Gelişim Yol Haritası'nda belirlenen hedeflere (ihracat artışı, marka bilinirliği, pazar genişlemesi gibi) ne ölçüde ulaşıldığını gösterir ve Değerlendirme Komisyonu tarafından periyodik olarak incelenir. Hedeflerden belirgin şekilde sapma gösteren firmalar için destek kapsamı yeniden değerlendirmeye alınabilir veya program dışına çıkarılabilir. Bu yüzden Turquality'yi sadece bir kez alınıp unutulan bir onay olarak değil, yıllar boyunca sürdürülmesi gereken bir raporlama ve performans taahhüdü olarak görmek gerekir.

Destek sürecinde görev alan danışmanlık firmaları da Ticaret Bakanlığı tarafından önceden yetkilendirilmiş kuruluşlar arasından seçilir; firmalar bu listeden kendi sektörlerine ve ihtiyaçlarına uygun danışmanı seçebilir. Danışmanlık giderlerinin kendisi de destek kapsamına girdiği için, firmanın ödediği danışmanlık ücretinin bir kısmı da %50 oranında geri alınabilir. Ancak danışman seçimi firmanın stratejik yönünü doğrudan etkilediği için, sadece maliyet avantajına değil, danışmanın ilgili sektördeki deneyimine ve referanslarına bakılarak seçim yapılması, Gelişim Yol Haritası'nın gerçekçi ve uygulanabilir çıkmasını sağlar.

Marka Destek Programı'ndan Turquality'ye Geçiş

Birçok firma Turquality'ye doğrudan başlamaz; önce daha düşük eşikli Marka Destek Programı'na kabul edilir, burada markalaşma yolculuğuna başlar ve ihracat hacmi ile marka olgunluğu arttıkça Turquality'ye terfi eder. Bu kademeli yapı, devletin kaynağını daha büyük ölçekli ve uluslararası marka olma potansiyeli yüksek firmalara yönlendirmesini sağlar; aynı zamanda küçük/orta ölçekli firmaların da markalaşma desteğinden erken aşamada yararlanmasına imkân tanır.

Başvuru sürecinde en çok gözden kaçan nokta, "Gelişim Yol Haritası" aşamasıdır. Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bağımsız danışmanlık firmaları, başvuran şirketin marka stratejisini, kurumsal yapısını ve pazarlama kapasitesini analiz ederek bir yol haritası hazırlar; bu rapor, şirketin hangi gider kalemlerinde destek alacağını ve hangi hedef pazarlara yöneleceğini büyük ölçüde şekillendirir. Bu nedenle başvuru öncesinde firmanın kendi marka stratejisini (hedef pazar, konumlandırma, ürün portföyü) netleştirmiş olması, sürecin hem daha hızlı hem de daha isabetli ilerlemesini sağlar.

Son olarak, destek yalnızca büyük bütçeli reklam kampanyaları için değil; marka tescili, pazar araştırması, danışmanlık ve dijital altyapı gibi temel kurumsallaşma giderleri için de kullanılabilir. Bu, Turquality'yi sadece "reklam parası" olarak görmek isteyen firmalar için bir uyarı niteliğindedir — program, markanın uluslararası pazarda sistemli ve sürdürülebilir şekilde büyümesini hedefler, tek seferlik pazarlama harcamalarını değil.

Sonuç olarak Turquality, kısa vadeli bir teşvik değil, markalaşmayı uzun soluklu bir yatırım olarak gören firmalar için tasarlanmış bir programdır. Başvuru eşiğini karşılamak tek başına yeterli değildir; firmanın kendi marka stratejisini, hedef pazarlarını ve kurumsal kapasitesini bu sürece hazır hale getirmiş olması, hem başvurunun kabul edilme olasılığını hem de alınan desteğin gerçek bir markalaşma dönüşümüne yol açma ihtimalini belirgin şekilde yükseltir.

Başvuru sürecinde firmaların sık yaptığı bir hata, destek kapsamındaki gider kalemlerini yeterince önceden planlamamaktır. Örneğin yurt dışı birim kirası veya fuar katılımı gibi giderler, destek onayı gelmeden önce yapılırsa genellikle kapsam dışı kalır; bu yüzden büyük bütçeli harcamalardan önce Destek Yönetim Sistemi üzerinden onay sürecinin tamamlanmış olması gerekir. Bu zamanlama disiplinine dikkat eden firmalar, destek oranından gerçek anlamda faydalanabiliyor.

Güncel başvuru takvimi, eşik değerleri ve destek kalemleri zaman zaman güncellenebildiğinden, başvuru öncesinde Ticaret Bakanlığı'nın resmi Destek Yönetim Sistemi duyurularının kontrol edilmesi, güncel olmayan bilgiyle hareket etme riskini ortadan kaldırır.

Bu nedenle başvuru kararını almadan önce, en az bir danışmanlık görüşmesiyle firmanın gerçekten uygun olup olmadığını netleştirmek, zaman ve kaynak kaybını önleyen en basit adımdır.

Unutulmamalıdır ki Turquality bir "hızlı büyüme garantisi" değil, doğru kullanıldığında markalaşma yolculuğunu hızlandıran bir destek aracıdır; firmanın kendi stratejik hazırlığı olmadan alınan bir onay, destek tutarını tam verimle kullanmayı güçleştirir.