Yurtdışına ürün gönderen e-ticaret firmaları için gümrük süreçlerini hızlandırmanın en etkili yolu ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) sistemini kullanmaktır. Ancak bu avantajdan yararlanmak isteyen birçok satıcının aklına takılan ilk soru Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir sorusudur.
Ağırlığı 300 kilogramı ve mal bedeli 15.000 Euro’yu aşmayan gönderileriniz için standart gümrük müşavirliği prosedürlerine takılmadan, doğrudan yetkili taşıyıcı firmalar (PTS, DHL, UPS vb.) aracılığıyla işlem yapabilirsiniz. Bu rehberde, zaman kaybını önlemek ve yasal mevzuata tam uyum sağlamak için fatura düzenleme adımlarını net, pratik ve güncel kurallara uygun şekilde ele alıyoruz.
E-Ticaret Yapanlar İçin Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir?
Yurtiçine kestiğiniz standart faturalardan temel farkı, mikro ihracat faturasının KDV’siz (KDV istisnalı) olarak düzenlenmesi ve ticari fatura (commercial invoice) niteliği taşıması için genellikle İngilizce dilinde hazırlanmasıdır.
Uygulamanız gereken temel kurallar şunlardır:
- Fatura tipi sistem üzerinde mutlaka “İstisna” olarak seçilmelidir.
- KDV oranı tüm kalemler için %0 olarak girilmelidir.
- KDV muafiyet kodu olarak “301 – Mal İhracatı” kodu eklenmelidir.
- Alıcı bilgileri, yurtdışındaki müşterinizin tam adresi, posta kodu, ülkesi ve telefon numarası gibi iletişim bilgilerinden oluşmalıdır.
Adım Adım Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir İşlemleri
Faturanızı oluştururken eksiksiz girmeniz gereken zorunlu bilgi alanları şunlardır. Bu bilgilerin eksikliği ürünün gümrükte beklemesine neden olur:
- GTİP Kodu (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu): Gönderdiğiniz ürünün uluslararası 12 haneli ticaret kodunu her ürün kalemi için faturaya ayrı ayrı ekleyin.
- Menşei Bilgisi: Ürünün üretildiği ülkeyi net olarak (Örn: Türkiye / Turkey) belirtin.
- Para Birimi ve Kur: İşlemi hangi döviz cinsinden yaptıysanız (USD, EUR, GBP) faturayı o para biriminde kesin. Türkiye’deki muhasebe kayıtları için faturanın kesildiği günkü TCMB döviz alış kurunu ve TL karşılığını not olarak düşmek faydalıdır.
- Teslimat Şekli (Incoterms): Gönderi masraflarının kime ait olduğunu gösteren uluslararası kodu (DAP, DDP, EXW vb.) faturaya ekleyin. E-ihracatta genellikle DAP (Delivered at Place) kullanılır.
- Ağırlık ve Kap Bilgisi: Gönderinin net ağırlığını, brüt ağırlığını ve paket/koli sayısını faturada açıkça gösterin.
E-Arşiv ve E-Fatura Kapsamında Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir?
Eğer e-fatura mükellefiyseniz, gümrük bakanlığı sistemiyle entegre çalışan standart “e-İhracat faturası” formatı ETGB sisteminde çalışmaz. Mikro ihracat gönderileri için e-arşiv fatura düzenlenmelidir.
- E-Arşiv Düzenleme: GİB portalı veya kullandığınız ön muhasebe/entegratör yazılımı üzerinden doğrudan KDV’siz e-arşiv fatura oluşturun.
- Çıktı ve İmza: Oluşturduğunuz e-arşiv faturanın İngilizce çıktısını alıp ıslak imza ve kaşe ile yetkili kargo firmasına koli ile birlikte teslim edin. Kargo firmaları dijital suret ile birlikte fiziksel kopyayı da talep eder.
- Dil Kullanımı: GİB e-arşiv portalında varsayılan dil Türkçedir. Faturanın uluslararası geçerliliği için ürün açıklamaları bölümüne ürünün İngilizce tanımını yazmanız yeterlidir.
KDV İadesi Sürecinde Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir?
Mikro ihracatın en büyük mali avantajlarından biri, üretirken veya satın alırken ödediğiniz KDV’yi iade alabilmenizdir. İade sürecinin pürüzsüz ilerlemesi faturanın doğruluğuna bağlıdır.
- Fatura “İstisna” tipinde ve “301” koduyla kesilmelidir.
- Ürün kargo firması tarafından yurtdışına çıkarıldığında, size bir ETGB sorgu numarası (VEDOP numarası) iletilir.
- Mali müşaviriniz, faturanız ve bu ETGB dökümü ile KDV iadesi başvurusunda bulunur. Faturadaki ürün tutarı ile ETGB belgesindeki tutar kuruşu kuruşuna uyuşmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar ve Mikro İhracat Faturası Nasıl Kesilir Çözümleri
Gümrük operasyonlarında takılma, gecikme veya cezai durumlar yaşamamak için aşağıdaki yaygın hatalardan kaçınmalısınız:
- Bedelsiz Proforma Fatura Kesmek: ETGB gümrük çıkışı için proforma fatura veya bedelsiz (sıfır tutarlı / hediye) fatura kabul edilmez. İşlem gerçek bir satış olduğu için resmi ticari fatura kesilmek zorundadır.
- Taşıyıcı Firma Detayını Atlamak: KDV iadesi işlemlerinde kanıt sunabilmek için faturanın not kısmına taşıyıcı firmayı belirtin. (Örn: “Bu gönderi ETGB kapsamında, mikro ihracat kurallarına uygun olarak PTS kargo aracılığıyla yapılacaktır.”)
- Türkçe Karakter Kullanımı: Yurtdışı alıcı adresini veya adını girerken (Ş, Ğ, Ç, Ö, Ü, İ) gibi Türkçe karakterler kullanmak, uluslararası lojistik firmalarının sistemlerinde entegrasyon hatalarına (bozuk karakter görünümü) yol açar. Adresleri her zaman Latin alfabesi ile yazın.